Co-creëren als implementatiestrategie

22 november 2017, 14.28

In de zorg wordt veel gewerkt met protocollen en richtlijnen om kennis uit onderzoek beschikbaar te stellen aan de professionals. Bijvoorbeeld de uitgedachte ‘interventie’ om goed je handen te wassen in ziekenhuizen, verpleeghuizen en kinderdagverblijven. Behulpzaam, alleen dat wat op papier staat is vaak niet genoeg om dit ook in handelen om te zetten. Op het moment dat nieuwe kennis wordt aangereikt begint ook het nadenken, uitproberen, exploreren en onderzoeken op welke manier die kennis van toegevoegde waarden kan zijn en welke vaardigheden, attituden en randvoorwaarden dit vraagt om het dagelijks toe te passen. Madelon Roosenboom is werkzaam bij het Zorginstituut Nederland en geboeid door co-creëren als implementatiestrategie. “Mijn focus is specifiek op co-creatie gericht; het samen creëren van hoe je iets anders, iets beter of vernieuwender wil doen. Betrokkenheid en eigenaarschap in de betreffende implementatiepraktijk waarin je iets wil verbeteren vind ik belangrijk. Als ik bijvoorbeeld een implementatieplan beoordeel is betrokkenheid van spelers uit de praktijk voor mij doorslaggevend. En dat houdt voor mij meer in dan een handtekening onder een plan, overeenkomst of samenwerkingsverband. Een planmatige, instrumentele, maakbare insteek – en daarmee het lineaire, oorzakelijke procesdenken (hoewel er altijd feedbackloops bij zitten) – stuit me tegen de borst. Plannen kunnen goed geschreven worden en een project kan mooi uitgevoerd worden, maar of er dan sprake is van implementatie in de zin van een veranderde werkhouding of werkwijze is dan de vraag. In zo’n geval blijk dan vaak dat als een project klaar is, iedereen weer over gaat naar de ‘gewone manier van werken’ zoals voorheen.”

De kunst is wat betreft Madelon om telkens in elke verandering:

  • De juiste traditie/strategie te kiezen bij wat je wil bereiken (onderscheid in gedrag/interactie versus product/instrument/procedure) en daarbij een insteek te kiezen die past bij de situatie (veelal complex versus gecompliceerd).
  • De balans te zoeken tussen de dialogische, lerende werkwijze en de meer gemanagede, interventie-achtige werkwijze.

Madelon Roosenboom is één van de coördinatoren van het implementatieplatform Gezondheidszorg. Een netwerk voor expertiseopbouw en kennisspreiding over implementatie. Het is een trefpunt voor implementatie-experts die werken aan het stimuleren van implementatie in onderwijs en wetenschap en bij kennis- en kwaliteitsinstituten, overheid, zorg, welzijn, preventie en bedrijven.